kafka1kafka2

“Çizimlerimi beğeniyor musun? Biliyor musun, bir zamanlar çok iyi bir ressamdım. Ancak daha sonra kötü bir öğretmenin yanında ortaokul seviyesinde resim yapmayı öğrenmeye başladım ve tüm yeteneğimi mahvettim. Bir düşünsene! Ama bekle, bir dahaki sefere gülmen için sana eski çizimlerimden bir kaç tane göndereceğim. Üzerinden yıllar geçen bu çizimler zamanında beni her şeyden daha fazla tatmin etmişti.”

“Wie gefällt Dir mein Zeichnen? Du, ich war einmal ein großer Zeichner, nur habe ich dann bei einer schlechten Malerin schulmässiges Zeichnen zu lernen angefangen und mein ganzes Talent verdorben. Denk nur! Aber warte, ich werde Dir nächstens paar alte Zeichnungen schicken, damit Du etwas zum Lachen hast. Jene Zeichnungen haben mich zu seiner Zeit, es ist schon Jahre her, mehr befriedigt, als irgendetwas.”

kafka3kafka4

Kafka’nın çizim çalışmalarından çok azı günümüze kaldı; bize kalan bu bir kaç çizimi de arkadaşı Max Brod’un saklama tutkusuna borçluyuz. Bu çizimlerden en fazla akılda kalanlar ise pek çok eserinin kapağında kullanılan ve ekspresyonist-dışavurumcu bir havası olan “kibrit adamlar”.

Kafka Portraet_der_Mutter

Oysa muhtemelen bir fotoğrafına bakarak çizdiği kendi portresiyle annesinin portresi ne yazık ki pek bilinmiyor. Bu çizimlerin tarihleri de net olarak bilinmemesine rağmen 1911 tarihli bir günlük notunda yer aldığı düşünülüyor. Annesinin portresini ise eşiyle bir akşam iskambil oynadığı esnada çizmiş olduğu sanılıyor:

“Rüyadaki gözlüğün akşam yanımda oturan ve iskambil oynadığı esnada kelebek gözlüğünün arkasından rahatsız bir şekilde bana bakan anneme ait olduğunu hatırlıyorum. Daha önce farkettiğimi hatırlamadığım kadarıyla gözlüğü sağ gözüne sol gözünden daha yakın duruyordu.”

“Jetzt erinnere ich mich, dass die Brille im Traum von meiner Mutter stammt, die am Abend neben mir sitzt und unter ihrem Zwicker während des Kartenspiels nicht sehr angenehm zu mir herüberschaut. Ihr Zwicker hat sogar, was ich früher bemerkt zu haben mich nicht erinnere das rechte Glas näher dem Auge als das linke.”

Chicago’da yaşayan İngiliz sanatçı Philip Hartigan ise Kafka’nın çizimleriyle seyredilesi bir video çalışması yapmış:

Kaynaklar: Felice Bauer’e mektuplar, 11./12. Şubat 1913,  Franz Kafka, Mektuplar 1913 – Mart 1914, Yayınlayan: Hans-Gerd Koch, Frankfurt am Main (S.Fischer) 1999, 87. Sayfa 2. Ekim 1911 tarihli günlük notu, Franz Kafka, Günlükler, Yayınlayan: Hans-Gerd Koch, Michael Müller ve Malcolm Pasley, Frankfurt am Main (S.Fischer) 1990.

Görseller: S.Fischer Verlag, Frankfurt am Main